|
|
|
|
ALZHEiMER HASTASI YAKINI OLARAK NELER YAPACAKSINIZ? A: Kendiniz için; Seyrek görülen bir hastalık olmadığından birçok hasta yakını bu sorunları yaşıyor ve ümitsizliğe kapılıyor. Ancak hastalık hakkında bilginiz arttıkça, bu hastalığın yol açtığı değişikliklerle birlikte yaşayabileceğinizi görürsünüz ve daha az etkilenirsiniz. Herşeyden daha önemlisi, inancınızı asla yitirmeyiniz. Anne ya da babanızdan biri bu hastalığa yakalandığında, ana-baba-çocuk ilişkisi tersine çevrilmesi oldukça sorunlu olabilir. Bi zamanlar siz ona bağımlıyken, şimdi o size bağımlı hale geldi. Bu rol değişimine ayak uydurması için ona yardımcı olun, bu aynı zamanda size de yardımcı olacaktır. Böyle bir durumun başınıza gelmesi başlangıçta sizi çok öfkelendirecek, ancak sabırlı olur ve duygularınızı başka biriyle paylaşabilmek çok yararlı olacaktır. Artık dostlarınızı eve çağıramaz olabilirsiniz, onunla sokağa çıkmaktan kaçınacaksınız. Böyle yapmayın!! Bazı davranışlardan sıkıntı duymanız çok doğal. Ama, kendinizi çevrenizden uzaklaştırdıkça, günlük sorunlarla başa çıkmanız da güçleşecektir. Lütfen çok sabırlı olun. Duygularınızı diğer hasta yakınlarıyla paylaşmak size yardımcı olabilir. Yalnız olmadığınızı, sizin gibi birçok hasta yakınının olduğunu düşününüz. Eğer hastanız geceleri hep dolaşıyor ve başkalarının uyumasını engelliyorsa, hastanızı gündüzleri uyanık tutmaya çalışın ya da geceleri bekleyecek başka birilerini de bulun. Hastanıza sürekli bakım verdiğinizden yorgun ve bitkin düşmemeniz için dengeli beslenin Günlük hasta bakımının stresi ve yükü, enerjinizi tüketmeye başladığında biraz ara verin. Yürüyüşe çıkın, bir dostunuzla konuşun, müzük dinleyin ya da kendinize gevşeyecek başka bir yol bulun.
B: Hastanız için; 1. Size ya da başka birisine saldırganca davranabilir. Ne yapmalı? Korkmuş görünmeyin ve dayanıklılığınızı yitirmeyin Dikkatini başka bir işe çekin(Tv, el işleri gibi) Azarlamayın, siz de saldırgan hale gelmeyin Saldırganlığı sıklaşmaya başladıysa tekrar doktorunuzla görüşün. Zira bunu giderebilecek ilaçlar vardır. 2. Hastalık ilerledikçe hastanızın iletişim sorunları da artacaktır. Bu konuda neler yapılmalı ? Dokunarak, okşayarak ve ona gülümseyerek ilişki kurmaya gayret edin Onunla konuşurken ya da onu dinlerken daima gözlerinin içine bakın Konuşurken tane tane ve yavaş konuşun. Basit cümleler kurun. Televizyonlu bir odadaysanız, kapatın ya da başka bir odaya geçerek konuşun ki sesiniz tanınabilsin Tekrarlamalardan usanmayın Konuşurken karşınızdaki kişiye “nasıl olsa hasta hiçbir şey anlamıyor” diye saygısızlık yapmayın, hep saygılı olun. Konuşurken gülümsemeyi, mimik ve jestlerinizi esirgemeyin. Görme ve işitme sorunları arttıysa doktorunuzla tekrar görüşün. 3. Alzheimer Hastalarının uyku düzeni tersine döner(yani gecenin çoğunu uyanık geçirir). Bu durumda ne yapılmalı? Gününün aktif geçmesini sağlamalı(yürümek, ev işleri gibi) Gündüzleri mümkün olduğunca uyutmayın Geceleri hep aynı saatte yatağa girmesini sağlayın Yatmadan önce uykuyu kaçıracak yiyecek ve içeceklerden uzak durun(çay, kahve, yüksek düzeyde şeker içeren yiyecekler) Yatmaya yakın tuvalate sık kalkmasına neden olacak aşırı sıvı ve diüretik gibi ilaçlar vermeyin Bu uygulamalarınıza rağmen uyku düzeni yine de bozuksa mutlaka ilaç tedavisi için doktorunuzla görüşün. 4. Hastalığın ileri evrelerinde beslenme sorunları ortaya çıkar. (Yemekleri reddetme, sıvıları yutma güçlüğü, kaşığı kullanamama gibi). Ne yapılmalı? Yemeğinizi aynı saat ve aynı odada yemeye gayret edin. Böylece beslenme düzeni oluşmuş olacaktır Yutma sorunu varsa lokmaları daha küçük verin Sıvıları yutamıyorsa, püre, muallebi gibi yarı sıvı besinler verin Yemek malzemelerini kullanmakta güçlük çekiyorsa, bırakın eliyle yesin. Yemek yerken sık olarak üzerini kirletiyorsa, bunu engellemek için büyük peçeteler kullanın. Biberon ya da önlük kullanmayın. 5. Amaçsız dolaşmaları varsa; Mutlaka üzerinde telefon numarası, adres ve isminin bulunduğu yazı bulundurun Evi yalnız terketmemesine gayret gösterin. Kapı klidini buna göre ayarlayabilirsiniz Komşularınıza hastanız hakkında bilgi verin ki ona deli muamelesi yapmasınlar, sadece yönelimi bozuk birhasta olduğunu bilsinler. Kaybolduğunda azarlamayın Bu durumlarla başa çıkamıyorsanız, doktorunuzla görüşerek ilgili yardımları alınız. 6. Hastanızın koyduğu şeyleri bulmakta güçlük çektiğini ve bunun giderek artış gösterdiğini izleyeceksiniz. Sakladığı yerleri bulup, onları doğru yerde aramasına yardım edin Suçlamalarını kabüllenin, saldırgan tepki vermeyin Çok sevdiği eşyaların, resimlerin yerlerini değiştirmeyin. 7. Hastalığın ilk evrelerinde cinsellikle ilgili problemler pek olmaz. Ancak ileri dönemlerinde sorunlar yaşanır. Siz ya da yabancılara alışılmadık biçimde aleni cinsel davranışlarda bulunabilir. Ne yapabilirsiniz? Bu davranışlarından yumuşak biçimde caydırmaya çalışın Sarılarak ya da elini tutarak fiziksel teması daha da arttırın Saldırgan davranmayın, hiçbir faydası olmaz. Durumr anlaması için yardımcı olun Eğer eşi olarak davranışını size sıkıntı verici olarak buluyorsanız, ayrı yataklarda yatmayı deneyin ve mutlaka doktorunuzla görüşün. 8. Hastanız başlangıçta hastalığını kabullenmiyecektir. Bu durumda siz onu. Dikkatle dinleyin ve her zaman onun yanında olduğunuzu hissettirin. Kendine güvenini koruması için ona yardım etmelisiniz. 9. Alzheimer Hastalığı, hastanın günlük yaşantısını engellemeye başladığında depresyon ortaya çıkabilir ve sürekli sağlığından yakınır. Depresyon yaşamını etkiler seviyeye geldiğinde mutlaka doktorundan yardım isteyin 10. Hastalığın ilk evrelerinde, hastanızın ve sizin dünyanız da değişmeye başlar, alkol ve ilaçlar çare olabilir. Alkol alımının artmaya başladığını farkettiğinizde, bunu azaltması için ikna etmeye çalışın, ikna edemesseniz emredici tavır almayınız. Sağduyunuzu kullanın ve ulaşabileceği alkol miktarını sınırlayın. Yemeklerde içme alışkanlığı varsa, yasaklamak yerine içkisini sulandırmayı deneyin. Sıkıntısını azaltmak için fazla ilaç kullanmaya kalkışabilir, bu durumda doktorunuzun tavsiyelerine uyun. 11. Hastalık ilerledikçe, hastanızın kafası daha karışık hale gelecek, sizi ve çevresini suçlamaya başlayacaktır. Örneğin sizi, eşyalarını ya da parasını çalmakla suçlayabilir(hezeyan). Böyle bir durumda hastaya kızmayın ve bunun hastalıktan kaynaklandığını unutmayın Normalde ortamda olmadığı halde bazı sesler duyabilir ve görüntüler görebilir(Hallüsinasyonlar). Böyle durumlardakızmayın, dikkatini başka şeye çekmeye çalışın, doktorunuzla görüşerek gerekli ilaç tavsiyesini alın. 12. İleri evrelerinde hasta aile fertlerini ve yakınlarının yüzünü tanıyamama durumu ortaya çıkabilir, bu durumda sabır dışında yapacağınız başka da bir şey yoktur. 13. Hastanızın bulunduğu ortama alışmış olacağından, aşağıdaki kuralları yerine getirin Çevrede çok fazla değişiklik yapmayın Değişiklik yapılacaksa yavaş yavaş yapın Yaptığınız değişiklikler hasta ve aileniz için yaşamı kolaylaştırıcı ve güvenli olsun Ortamda yanıcı ve yakıcı maddeleri bulundurmayın, Gece yatmadan önce gaz vanasını kapatın Mümkünse gazlı ocağı elektrikli ocak ile değiştirin Kibrit yerine elektrikli çakmak kullanın Kapının anahtarını ortadan kaldırın, kapıyı kilitler ve sonra açamayabilir Kilim gibi örtüleri yerden kaldırın, takılıp düşebilir Deterjanlar ve kolonya gibi maddeleri ortadan kaldırın, içecek sanıp içebilir. Banyo küveti ya da duş kabininin kaymaması için tedbir alın Basamakları kaymaz bir madde ile kaplayın, Özellikle tuvalet ile odası arası aydınlatmayı iyi yapın Aynaların üzerini kaplayın, çünkü aynada kendini görürü ve tanıyamadığından öfkelenir, kafası karışabilir. TV seyretmek rahatlatıcı olabilir. Ancak şiddet sahnelerini izlemesini engelelyin. Kapı ve pencereleri daima kilitli tutun, zira kaçöma girişiminde bulunabilir ve düşebilir. 14. Eğer maddi olarak karşılıyabiliyorsanız bir bakıcı tutmanız faydalı olacaktır. 15. Hastanız kısa bir süre sonra parasal işleri yapamayacak duruma gelecektir. Bu durumlarda alışverişlere mutlaka beraber gidin. Banka hesabı var ise doktorunuzdan alacağınız rapor ile avukatınıza danışın 16. Alzheimer Hastalığı tanısı konulduktan sonra, gerek sağduyu ve gerekse yasalar gereği araba kullanması engellenmelidir. Zira araç kullanarak hem kendine hem de çevresindekilere telafisi mümkün olmayan zarar verebilir. Eğer hastanıza bunu telkin edemezseniz, arabanın çalışmamasını sağlayın. 17. Belirli bir süre sonra ona evde bakamayacak duruma gelebilirsiniz, bu durdmda bakımevi ya da benzeri bir kuruluşu düşünmek zorundasınız. 18. Bu hastalığın çok ileri evrelerinde bir ilaç ile tedavi etmek mümkün değildir. Zaten hastalığın ileri evrelerinde hasta yakını olarak tükenmiş olacaksınız, hastanız hiçbir şey yiyemeyecek, içemeyecek ve mide sondası ile beslenmesi gerekebilecektir. Bu durumda suçluluk duygusuna kapılmayın, sadece su içerek ya da dudaklarını ıslatarak ızdırabını azaltmayı ihmal etmeyin, yalnız kalmayın aile bireylerinin fikirlerini alın. 19. Hastanız kabız kalabilir, özellikle yaz aylarında aşırı sıvı kayıbı olabilir, sürekli yatar pozisyonda kaldığından kalçasında ya da sırtında yaralar açılabilir. Bu durumda; Mutlaka doktorunuzun onayını aldıktan sonra ilaç kullanın Yaraların açılmaması için sık sık hastanın pozisyonunu değiştirin Mümkünse altına bir havalı yatak koyun Gayretlerinize rağmen yine de yara oluşmuş ise, doktorunuza başvurun, size yardımcı olacaktır. |
|
Send mail to
tahirolmez@gmail.com with
questions or comments about this web site.
|