|

| |
Çekingen kişilik bozukluğu:
Aşağıdaki belirtilerden en az dördünün varlığı ile
birlikte erişkinliğin erken dönemlerinde başlayan yetersizlik duyguları, sosyal
acıdan kendini geri çekme ve başkalarınca olumsuz değerlendirilmeye aşırı
duyarlı olma, fazla incinme ile seyreden bir kişilik bozukludur.
1-Başkaları tarafından kabul görmeme, küçümsenme, eleştirilme, dışlanma
endişeleriyle sosyal ilişki gerektiren islerden uzak durma
2-Sevilip, sayıldığına kesin inanmadıkça başkalarıyla iletişim kurmak,görüşmek
istemez
3-Hafife alınıp, dalga geçileceği endişesi ile yakın ilişkilerde rahat
davranamaz,bu ilişkilerde tutukluk yasayıp, kendini ve sahip olduklarını ortaya
koyamaz
4-Başkalarının da bulunduğu iletişim gereken ortamlarda düşünce içerikleri yoğun
bir şekilde eleştirilme, dışlanma düşünceleri ile kaplanmıştır
5-Hissettikleri yetersizlik duyguları nedeniyle, daha önce karsılaşmadıkları
kişilerle ayni ortamda bulunduklarında istedikleri gibi hareket edememelerine,
konuşma ve davranışlarında kısıtlılık hissetmelerine yol acar.
6-Kişiler kendilerini sosyal acıdan yeteneksiz, renksiz, etkisiz ,zayıf veya
diğer kişilere göre daha değersiz bireyler olarak görürler.
7-Küçük düşüp, mahcup olacakları seklindeki düşünce yapıları nedeniyle kendi
baslarına bireysel girişimlerde bulunamaz ve yeni aktivitelere başlamak ya da
başkalarına katılmak istemezler.
Bu kişiler yeni sorumluluk ve dolay isiyle eleştiri alma olasılığı, odak
noktası olma,üstlerle daha çok ilişki kurma ve inisiyatif kullanma durumları
nedeniyle islerinde daha üst konumlara yükselme tekliflerini reddedebilirler.
Başkaları hakkında başlangıçta "beni eleştirir, beni aralarına almazlar" diye
düşündüklerinden yeni ilişkilere girmekten kaçınırlar. Kendilerinden
bahsetmekte, iç dünyalarını açmaları konusunda yanlış anlaşılma ve reddedilme
endişeleri nedeniyle zorluk yasarlar.
Utangaç,ürkek, yalnız, kendini gizlemeye çalışan, sesi soluğu çıkmayan,
kendini frenleyen kişilerdir.Olağan şeylerden bile bir çok tehlikenin
oluşabileceğini düşünüp, hayatlarını alıştıkları ortam ve kişilerle geçirmeye
çalışır, "kozaları içinde yasamaya çalışırlar". Korkulu ,endişeli ve diken
üzerinde gibi olan davranışları başkalarınca alay konusu olabilir. Başkalarına
kıyasla toplumdan uzak yasamayı yeğlerler, bu nedenle tanıyanları azdır ve
iletişimleri de az olduğundan yeterli destek bulamazlar. Buna rağmen
sevgi,saygı, yakınlık görmek ister, mükemmel ilişki hayalleri ile yasarlar.
Beraber görülen bozukluklar:
-Sosyal fobi
-Depresif bozukluklar
-Diğer kişilik bozuklukları (borderline , paranoid, sizoid, sizotipal k.b.)
Toplumda %0.5-1 oranında görülmektedir. Çocukluk yaslarında utangaç, yabancılar
arasına çıkamayan, yeni durumlar karsısında endişe edip, gerileyen, oyunlara
katılmakta isteksiz ya da pasif kalan çocuklardır. Yıllar geçip, ilişki gereği
arttıkça daha çok çekingenlikleri ortaya çıkar.
|