|

| |
Narsistik Kişilik Bozukluğu:
Aşağıdakilerden en az besinin varlığı ile erişkinliğin
erken dönemleri de başlayan , üstünlük hisleri, beğenilme ihtiyacı ve kendini
başkasının yerine koyamayıp, insanlara uygun yaklaşımlarda bulunamama ile
seyreden bir rahatsızlıktır.
1-Kendisinin başkalarından çok daha önemli olduğu duygusu içindedir. (
gösterdiği başarıları , sahip olduğu becerilerini çok daha olağanüstü olarak
görüp, yeterli bir temeli olmamasına karsın çok değerli ve yüksek bir şahsiyet
olarak bilinmeyi bekler.)
2- Düşünceleri ,hayalleri büyük bir güç, engin bir deha, kusursuz bir güzellik
ve mükemmel , sonsuz sevgi üzerinedir.
3-Özel, benzeri olmayan biri olup, kendisini ancak çok zeki ve ustun nitelikli
kişilerin anlayabileceğini düşünür ve sadece bu kişilerle ilişki kurup,
dostlarını bu kişilerden seçmeyi düşünür.
4-Çevresindekiler tarafından çok beğenilmeyi bekler.
5-Hak ettiği duygusu içindedir. Sahsına özel, başvuran diğer kişilerden farklı
bir tedavi uygulanacağı düşünceleri ve davranışları içindedir.
6-Diğer insanlarla karşılıklı ilişkilerinde bencilce, çıkar düşünerek hareket
eder. Başkalarının zaaflarından yararlanıp, hedeflerine ulaşmayı gözetir.
7-Kendini diğer kişilerin yerine koyup, onların hissettikleri , düşündükleri ya
da ihtiyaçları konularını anlamaya ve bunlara saygı duymaya isteksizdir.
8-Genellikle başkalarının başarıları, yaptıkları , değerleri ve onların genel
olarak varlıklarını kıskanabilirler. Diğerlerinin de kendilerini kıskandığını
düşünürler.
9-Kendini beğenmiş, ukala ve küstahça tutumlar içine girerler.
Kendilerinin çok önemli , vazgeçilemez oldukları seklinde bir düşünce
içerikleri vardır. Halk arasında"Büyük dağları ben yarattım" denen tavırlar
içindedirler, gösterişçi ve kendini metheden konuşma ve davranışlar
içindedirler. Bunların karşılığında bekledikleri ilgi, övgü , hayranlık
ifadeleri ile karsılaşmadıklarında hayrete düşüp, hayal kırıklığı ve mutsuzluk
dönemleri yasayabilirler. Başkalarının da kendi başarılarındaki katkısını
gözardı edip, onları hesaba katmazlar. Otorite ya da üst düzey kişilerle ilesin
kurmak için çabalayıp, bağlantı kurdukları bu kişilere abartılı nitelikler
atfederler. Bu şekilde kendilerini de bu kişilerden varsayarlar. Daima bir
kurumun en yetkilisi ( başhekim, profesör, mudur, komutan, işveren vs.) gibi en
yetkili ile iletişime geçip, diğerlerinin fikirlerine aldırmazlar.
Devamlı olarak birselde ne kadar iyi oldukları, oradakilerin kendilerini
nasıl el üstünde tutup, değer verdiği, sevgi ve saygıyla karşılandığı üzerinde
düşünürler. Çevrelerinden sürekli övgü, alkış beklerler. Sıra beklemek, izin
istemek, yol vermek onların sözlüğünde olmayan kavramlardır. Çünkü kendilerine
göre hersele hakları vardır ve daima bir öncelikleri olduğu düşüncesi
içindedirler. Başkalarından bu konularda destek ve yardim göremediklerinde
öfkelenirler. Başkalarını kendi isleri ve keyfi için köle gibi kullanabilir,
yakın çevrelerini üst düzey ya da kendilerini pohpohlayacak kişilerden seçerler
(en güzel ,en tanınmış kişiyle görünmek, arkadaşlık etmek, bu amaçla o tur
kişilerin bulunduğu sosyal klüp, derneklere girip,faaliyetlerde bulunmak gibi).
Diğer kişilerin içinde bulundukları durumlar konusunda aşağılayıcı,
eleştirici, ilgisiz ve hafife alır bir tavır sergilerken, kendinin
karsılaştıklarını derinlemesine aktarmaya çalışarak cifte standart
uygulayabilirler.
Herkesin başarısına haset edip, onların hiç birsele layık olmadıkları,
kendilerinin de isterlerse kolayca onu yapabileceklerini düşünürler.
Kendilerine yapılan en ufak yapıcı eleştiri ya da düzeltme,ekleme ve öneri bu
kişileri ağır bir şekilde yaralayabilir. Bu durumda küçük duşmuş, mahvolmuş
,ortada bırakılmış hissedebilirler. Bu durumda aniden hiddetlenip, kırıcı
olabilirler. Bunlardan ötürü sosyal ilişkileri bozuk olup başarıları devamlı
olamaz. Başkaları ile yarışma gerektiren islerde yenilme riski nedeniyle ,bu
islere karsı isteksizlikleri is ve sosyal hayatta beklenen düzeyin altına
düşmelerine yol açabilir.
Birlikte bulunabilen rahatsızlıklar:
-Majör depresyon
-Distimi
-Anoreksia nervosa
-Madde kullanım bozukluğu
-Kişilik bozuklukları ( histrionik, borderline,
antisosyal, paranoid k.b.)
Kimlerde görülebilmektedir:
Vakaların yarıdan çoğunu erkekler oluşturmaktadır. Toplumda % 1 den daha az
oranda görülmektedir.
Tedavi:
Bireysel psikoterapi uygulanmalıdır. Tedavide kişiliğe ait abartılı beklentiler,
düşünceler ve davranışların uygun ve gerçekçi olanlarla değişimi, kişiler arası
yaklaşımların düzeltilmesi ve kırılgan yapı üzerinde çalışılır.
|