|
| |
Şizotipal Kişilik Bozukluğu:
Aşağıdaki belirtilerden en az 5 adedinin varlığı ile
giden, genç erişkinlik döneminde başlayan düşünsel ya da algısal çarpıklıkların
ve olağandışı davranışların yani sıra yakın ilişkilerde aniden rahatsızlık
duyma, sıcak ilişkilere girme becerisinde azalmanın olduğu sosyal ve kişiler
arası yetersizlikler durumudur.
1-Referans fikirleri(olayların ve bazı durumların kendisi ile ilişkili
olduğu,özel ve olağandışı bir anlamının olduğu seklinde yanlış yorumlar) .
2-Davranışlarını etkileyecek boyutta, yetiştiği kültürel değerlerle uyumlu
olmayan garip inanışlar ya da büyüsel düşünce (örneğin gaipten haber vermeye
inanmak, falcılık ve medyumlarla temas,ruh çağırma seanslarına katılmak,altıncı
his, telepati gibi)
3-Olağandışı algi yaşantıları (illüzyonlar gibi)
4-Garip bir düşünüş biçimi ve konuşma (konudan uzaklaşan, belirsiz, fazla
ayrıntıcı gibi)
5-Kuşkuculuk, paranoid düşünceler
6-Yüz ifadelerinin kişinin içinde olduğu duygusal durumunu yansıtamaması, bunun
kısıtlı olması ya da uygunsuz (duyguya zıt bir yüz ifadesi gibi) olması
7-Acayip ,alışılmadık ,kendine özgü davranış ya da görünüm
8-Birinci derece akrabalar hariç yakın dostların olmaması
9-Yakın ilişki ile de azalmayan aşırı sosyal kaygı, paranoid korkular
Bu kişiler olaylar oluşmadan önce bunları bilebileceklerini, özel yetenekleri
olup, başkalarının düşüncelerini okuyabileceklerini düşünebilirler. Olayların
gerisinde kimsenin anlayamadığı özel manalar olduğunu düşünebilirler.
Başkalarına karsı büyüsel kontrol uygulayabileceklerini düşünebilirler. Farklı
olağandışı algıları olabilir. Yanlarında görünmeyen birinin varlığı, görüntü ve
mırıldanmalar işitme, bunu kullanarak medyumluk ve vantriloklukla para kazanan
kimseler vardır. Başkalarıyla sert, kısıtlı, sosyal ilişki acısından uygunsuz
bir tarzda iletişim kurarlar. Başkaları ile sadece gerektiği anda iletişime
girerler. Birlikte geçirilen sure uzadıkça başkalarından farklı olarak
rahatlayacakları yerde daha tedirgin ve kuşkucu olurlar.Uygun olmayan şekilde
giyinip, insanların dikkatini çekebilirler.
Görülme oranı:
Genel nüfusta %3-5 oranında rastlanmaktadır. Erkeklerde hafifçe daha çok
görülmektedir.
Eslik eden psikiyatrik bozukluklar:
-Majör depresyon( bu bozukluğu olup kliniğe başvuranlarda % 30-50 oranında
saptanmıştır)
-Özellikle paranoid k.b. olmak üzere sizoid,çekingen ve sınırda kişilik boz.
Ailesinde şizofreni olanlarda bu kişilik bozukluğunun olma riskinin genel nüfusa
oranla daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Bir çalışmaya göre % 10 kadar vakanın
intihar ettiği saptanmıştır.
Tedavi:
Psikoterapi yanında, depresif belirtiler belirdiğinde antidepresan;
hezeyanlar varlığında antipsikotik tedavi eklenebilir.
|
![[Company Logo Image]](images/diem8.gif)
Şizotipal Kişilik Bozukluğu