|
| |
OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK BELİRTİLERİ NELERDİR?
Genelde obsesyon ve kompulsiyonlarla karakterizedir, ancak
sadece obsesyon veya kompulsiyon yakınmaları olan hastalar da olabilir.
Obsesyonlarda kompulsiyonlarda düşünce şeklinde olabilir. Ancak genelde
obsesyonlar düşünce kompulsiyonlarda davranış şeklindedir.
Obsesyon (takıntı):
kişinin kontrolü dışında tekrarlayan düşünce ve uyaranlardır. Hastalar bunun çok
anlamsız olduğunu, kendilerini çok rahatsız ettiğini ancak bu düşüncelerden
kurtulamadıklarını belirtirler. Bu takıntılar hastada iğrenme, korkma,
şüphelenme veya anksiyete gibi duyguları da beraberinde getirir. Hastalar bu
düşüncelerin kendi beyinlerinin ürünü olduğunun farkındadır. Sık görülen
obsesyonlar şunlardır:
- Kirlilik : çevreden kan, tükrük, mikrop veya semen
gibi kir bulaşması veya kişinin çevreye kir bulaştırması
- Kendi başına veya yakınlarının başına bir kötülük
geleceği düşüncesi
- Kontrolünü kaybetme ve saldırgan davranışta bulunma
korkusu
- Tekrarlayan ve kontrol edilemeyen cinsel düşünceler
- Dinle ve ahlaki değerlerla aşırı uğraşma v.b.
Kompulsiyon (tekrarlayan davranışlar):
hastalar takıntılı düşüncelerden kurtulmak için akıllarına
başka düşünceleri getirirler veya bazı davranışlarda bulunurlar bu tür düşünce
ve davranışlara kompulsiyon denir. Takıntılı düşünceler anksiyete artışına neden
olurken kompulsiyonlar anksiyeteyi azaltır. Ağır OKB hastalarında bazen bu
kompulsiyonlar tüm günü alabilir. Sık görülen kompulsiyonlar şunlardır:
- Temizlik: saatlerce el yıkama, banyo yapma veya
tekrar tekrar ev temizleme gibi. Bu şekilde el yıkayarak günde bir kalıp
sabun bitiren veya çamaşır suyu ile elini yıkayan hastalar sıktır.
- Tekrarlama: takıntılı düşünce ile oluşan sıkıntıyı
gidermek için tekrarlayan davranışta bulunma veya akıldan başka düşünceleri
geçirme gibi. Yakınlarının başına kotü bir şey geleceğini düşünen bir hasta
bunun olmaması için halen yapmakta olduğu davranışı ikinci kez yaparak bu
düşünceden kurtulabilir (yolda yürürken aynı yolu geri dönüp tekrar yürümek
gibi)
- Kontrol etme: evine bir şey olacak veya yangın
çıkacak korkusu ile tekrar tekrar kapıyı veya tüpün kapalı olup olmadığını
kontrol etmek gibi.
- Biriktirme: işe yaramayan bir çok eşyayı biriktirmek
gibi. Örneğin bazı kişilerde yeterli yerleri olmadığı halde gazeteler, boş
kavanozlar veya konserve kutuları gibi işe yaramayan şeyleri atamama
davranışı görülebilir. Son birkaç yıldır yurdumuzda gazetelere yansıyan
çöplük evler buna en güzel örnektir.
- Sayma: yolda yürürken kaldırım taşlarını sayma veya
araba plakalarını okuma, günlük işleri yaparken belli sayılarda tekrar etme
v.b.(örneğin kazağını beş kere giyip çıkarma veya aynı yere üç kere gitmeme
gibi)
- Tamamlama: bu kompulsiyonu olan hastalar bir dizi
davranışı mükemmel olana kadar tekrar tekrar yaparlar. Örneğin kirlilik
takıntısı olan bazı hastalar el yıkamadan önce lavaboyu, musluğu ve sabunu
yıkar (genelde belli sayıda) daha sonra belli sayıda elini yıkar ve elini
yıkadıktan sonra tekrar aynı işlemi tekrarlar.
- Aşırı tertipli ve düzenli olma: örneğin çalışma
odasında herşeyin simetrik durması veya masanın üstündeki herşeyin belirli
bir sıra ile dizilmesi gibi.
Yukarıda sayılanlar dışında sayı sayma, aşırı liste
yapma veya aşırı dua etme gibi başka kompulsiyonlarda olabilir.
|
![[Company Logo Image]](images/diem8.gif)
Belirtileri